Delikatny filet o jasnym mięsie, sprzedawany najczęściej w formie mrożonej, może kryć rybę żyjącą setki metrów pod powierzchnią oceanu. Miruna to przede wszystkim miruna nowozelandzka, znana także jako hoki lub blue grenadier. Poniżej wyjaśniam, jak wygląda ten gatunek, gdzie żyje, czym różni się od dorsza i morszczuka, jak smakuje oraz na co zwrócić uwagę podczas zakupu i przygotowania.
Miruna w kilku praktycznych informacjach
- Gatunek Najczęściej chodzi o mirunę nowozelandzką, czyli Macruronus novaezelandiae.
- Pochodzenie Żyje w chłodnych, głębokich wodach wokół Nowej Zelandii i południowej Australii.
- Wygląd Ma wydłużone, srebrzystoniebieskie ciało i ogon zwężający się niczym bicz.
- Mięso Jest białe, łagodne w smaku i łatwo dzieli się na płatki po obróbce.
- Zakup Na etykiecie najlepiej sprawdzić nazwę gatunku, kraj pochodzenia oraz masę ryby bez glazury.
- Przygotowanie Najlepiej sprawdza się pieczenie, smażenie i gotowanie na parze, ale łatwo ją przesuszyć.
Miruna, czyli co to za ryba naprawdę
W polskich sklepach nazwa miruna odnosi się najczęściej do miruny nowozelandzkiej, której naukowa nazwa brzmi Macruronus novaezelandiae. W handlu międzynarodowym spotkasz ją również jako hoki, blue grenadier, blue hake albo New Zealand whiptail. Polski wykaz oznaczeń handlowych rozróżnia ją od miruny patagońskiej, dlatego samo słowo „miruna” nie zawsze opisuje dokładnie ten sam gatunek.
To ryba morska należąca do rzędu dorszokształtnych i rodziny ryb spokrewnionych z morszczukami. Nie jest jednak dorszem, choć w kuchni często trafia do tej samej kategorii białych ryb. Jej popularność wynika przede wszystkim z łagodnego smaku, delikatnej tekstury i tego, że najczęściej kupujemy ją już w postaci gotowego filetu.
Trzeba też odróżnić mirunę od grenadierów z rodziny Macrouridae, które mają zupełnie inną budowę i zwykle kojarzą się z rybami głębinowymi o bardzo długim ogonie. Nazwa blue grenadier jest nazwą handlową miruny nowozelandzkiej, a nie dowodem, że należy ona do tej samej grupy co wszystkie ryby określane po angielsku jako grenadiery.
Jak wygląda i gdzie żyje miruna nowozelandzka
Miruna ma ciało silnie wydłużone i bocznie spłaszczone. Grzbiet jest zwykle niebieskosrebrzysty lub niebieskozielony, boki jaśniejsze, a płetwy mogą mieć ciemne zabarwienie. Jej ciało płynnie zwęża się ku ogonowi, a płetwa grzbietowa i odbytowa przechodzą w długi odcinek ogonowy.
Ryba ma duże usta, ostre zęby i drobne łuski. To cechy drapieżnika, który poluje na mniejsze ryby, kałamarnice oraz skorupiaki. Dorosłe osobniki osiągają zwykle około 60-100 cm długości, choć największe mogą dorastać do 1,2-1,3 m i ważyć około 6 kg.
Jej naturalnym środowiskiem są chłodne wody południowej półkuli, zwłaszcza okolice Nowej Zelandii i południowej Australii. Najczęściej spotyka się ją na głębokości 200-700 m, choć młode osobniki mogą przebywać płycej, a zasięg gatunku obejmuje także inne głębokości.
Miruna prowadzi ciekawy tryb życia. W ciągu dnia często przebywa bliżej dna, a nocą przemieszcza się wyżej w toni wodnej w poszukiwaniu pokarmu. Może żyć nawet około 25 lat, więc filet dostępny w sklepie pochodzi od ryby, która przez długi czas funkcjonowała w zupełnie innym środowisku niż popularne gatunki przybrzeżne.
Jak smakuje miruna i czym różni się od innych białych ryb
Mięso miruny jest jasne, delikatne i łagodne. Po usmażeniu lub upieczeniu łatwo rozdziela się na płatki, dlatego ryba dobrze pasuje do prostych dań, w których nie chcemy, aby intensywny smak zdominował dodatki. Nie pachnie tak charakterystycznie jak niektóre ryby morskie, co często przekonuje osoby, które dopiero zaczynają jeść ryby.
Moim zdaniem jej największą zaletą nie jest wyjątkowo wyrazisty smak, lecz wszechstronność. Miruna dobrze przyjmuje cytrynę, masło, koperek, czosnek, paprykę, zioła prowansalskie i lekkie sosy. Jeśli ktoś oczekuje tłustej, aromatycznej ryby podobnej do łososia, może się rozczarować. Jeśli szuka łagodnego filetu na szybki obiad, zwykle będzie zadowolony.
| Ryba | Smak i struktura | Kiedy wybrać |
|---|---|---|
| Miruna | Łagodna, jasna, delikatna, łatwo się rozwarstwia | Do pieczenia, smażenia i dań dla osób, które nie lubią intensywnego aromatu |
| Dorsz | Nieco bardziej sprężysty i wyrazisty | Do grubych filetów, zup rybnych i dań, w których ryba ma zachować zwartą strukturę |
| Mintaj | Łagodny, chudszy, zwykle delikatniejszy w strukturze | Do panierowania, paluszków rybnych i prostych dań budżetowych |
| Morszczuk | Delikatny, miękki, lekko słodkawy | Do pieczenia, duszenia i lekkich potraw z warzywami |
Pod względem wartości odżywczych miruna dostarcza pełnowartościowego białka, a jej dokładna kaloryczność i zawartość tłuszczu zależą od partii oraz sposobu przygotowania. Sam filet jest zwykle znacznie lżejszy niż ryby tłuste, ale panierka, olej i sos mogą szybko zmienić charakter całego dania.
Jak kupić dobrą mirunę w sklepie
Najczęściej znajdziesz ją jako filet głęboko mrożony. Przy zakupie nie kieruję się wyłącznie nazwą na froncie opakowania, ponieważ ważniejsze informacje znajdują się na etykiecie. Szukaj przede wszystkim nazwy gatunku i nazwy łacińskiej, czyli Macruronus novaezelandiae, jeśli zależy Ci właśnie na blue grenadier.
- Sprawdź, czy produkt jest mrożony, chłodzony czy rozmrożony.
- Porównuj masę netto ryby bez glazury, a nie tylko masę całego opakowania.
- Zwróć uwagę na udział glazury, ponieważ duża ilość lodu oznacza mniej właściwego filetu.
- Obejrzyj skład. Oprócz ryby i wody mogą pojawić się stabilizatory, na przykład fosforany.
- Jeśli ważne jest dla Ciebie pochodzenie połowu, szukaj informacji o łowisku i certyfikacie MSC.
Glazura sama w sobie nie jest wadą. Cienka warstwa lodu chroni mięso przed wysychaniem i utlenianiem, ale nie powinna ukrywać dużej różnicy między masą opakowania a masą ryby. Po rozmrożeniu filet powinien mieć świeży, łagodny zapach i zwartą strukturę. Jeśli jest całkowicie miękki, rozpada się jeszcze przed obróbką albo wydziela intensywną woń, lepiej go nie kupować.
Certyfikat MSC może być pomocną wskazówką, ale dotyczy konkretnego łowiska i łańcucha dostaw, a nie automatycznie każdej ryby sprzedawanej pod nazwą miruna. Dlatego sprawdzam zarówno znak certyfikacji, jak i informacje o pochodzeniu. Ta sama nazwa handlowa nie oznacza identycznego sposobu połowu.
Jak przygotować mirunę, żeby nie wyszła sucha
Delikatna struktura mięsa sprawia, że miruna nie potrzebuje długiej obróbki. Mrożony filet najlepiej rozmrażać powoli w lodówce, na talerzu lub w zamkniętym pojemniku. Po rozmrożeniu trzeba go dokładnie osuszyć papierowym ręcznikiem, ponieważ nadmiar wody utrudnia smażenie i rozcieńcza przyprawy.
Pieczenie
To najprostsza metoda dla początkujących. Filet wystarczy posmarować niewielką ilością oliwy lub masła, doprawić solą, pieprzem i sokiem z cytryny, a potem piec w temperaturze około 180°C przez 15-20 minut, zależnie od grubości. Ryba jest gotowa, gdy mięso łatwo rozdziela się widelcem, ale nadal pozostaje wilgotne.
Smażenie
Przed smażeniem filet trzeba dobrze osuszyć. Cienki kawałek potrzebuje zwykle około 3-4 minut z każdej strony, natomiast grubszy wymaga nieco więcej czasu i niższej temperatury. Panierka chroni mięso przed rozpadem, lecz nie warto smażyć go zbyt długo, bo środek szybko traci soczystość.
Przeczytaj również: Czapla śnieżna - jak rozpoznać? Czarny dziób i żółte stopy!
Gotowanie na parze i duszenie
Te techniki dobrze pasują do lekkiej kuchni. Mirunę można położyć na warzywach, dodać koper, plaster cytryny i odrobinę oliwy, a następnie gotować na parze przez około 8-12 minut. W przypadku grubych filetów czas trzeba wydłużyć, ale długie gotowanie w wodzie zwykle nie daje najlepszego efektu, ponieważ mięso łatwo się kruszy.
Najczęstszy błąd polega na traktowaniu miruny jak grubego, zwartego dorsza. Ja zdejmuję ją z patelni od razu, gdy środek przestaje być surowy, i pozwalam filetowi odpocząć przez 2-3 minuty. Jeśli korzystasz z termometru kuchennego, bezpiecznym punktem orientacyjnym dla ryby jest temperatura około 63°C w najgrubszym miejscu.
Co zapamiętać przed wrzuceniem miruny do koszyka
Miruna to przede wszystkim morska ryba głębinowa o łagodnym, białym mięsie, a nie egzotyczna nazwa jednego bliżej nieokreślonego produktu. Najczęściej kupujemy mirunę nowozelandzką, czyli hoki, która dzięki delikatnej strukturze dobrze sprawdza się w codziennej kuchni.
Najrozsądniejszy wybór zaczyna się od etykiety. Sprawdź gatunek, pochodzenie, stan produktu i masę bez glazury, a podczas gotowania pilnuj czasu, bo miruna wybacza niewiele w kwestii przesuszenia. Przy takim podejściu dostajesz rybę prostą w przygotowaniu, uniwersalną i znacznie ciekawszą biologicznie, niż sugeruje jej niepozorny filet z zamrażarki.
